Od kilku miesięcy lekarze rodzinni obserwują w przychodniach i gabinetach POZ zagubienie pacjentów, którzy do lekarzy kierują pytania o zasady funkcjonowania ochrony zdrowia, skierowań na porady, zabiegi, kierowania na badania diagnostyczne oraz ich wykonywania. W wyniku zaistniałych zmian i w związku z zapotrzebowaniem pacjentów na tego rodzaju informacje, lekarze z Federacji PZ postanowili zorganizować spotkanie z przedstawicielami różnych środowisk medycznych, NFZ mediów. Celem, który przyświecał lekarzom było wskazanie pacjentom, czego mogą oczekiwać od lekarzy poszczególnych ogniw systemu, czyli lekarza poz/lekarza rodzinnego, lekarza specjalisty i lekarza szpitalnego, oraz co im się należy w ramach ubezpieczenia z NFZ.

Zasady wystawiania skierowań:
Skierowanie do specjalisty wystawia lekarz POZ / lekarz rodzinny lub lekarz specjalista z poradni specjalistycznej lub szpitala, który ma kontrakt z NFZ.

Skierowanie to jest wystawiane przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego w prowadzonym przez niego leczeniu, w przypadku stwierdzenia braku możliwości dalszej opieki i leczenia w danej placówce (nie na prośbę pacjenta, czy wniosku innego lekarza), po uzasadnieniu w dokumentacji medycznej.
Podczas spotkania poruszono kwestię relacji jakie zachodzą pomiędzy lekarzami rodzinnymi (POZ), a lekarzami poradni specjalistycznej oraz lekarzami rodzinnymi a lekarzami szpitala czy kliniki w zakresie kierowania i wykonywania badań diagnostycznych, konsultacji. Z podjętych rozmów pacjent może wysnuć następujące konkluzje:

Rolą lekarzy jest leczenie, podczas którego między innymi zlecają i kierują na badania diagnostyczne. Każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, czyli w ramach umowy z NFZ (lekarz POZ, specjalistyki, szpitala, kliniki) udzielając porad lekarskich zleca i wykonuje badania diagnostyczne. Pacjent otrzymuje od lekarza POZ, który kieruje go do specjalisty lub do szpitala, dołączone do skierowania wyniki niezbędnych badań diagnostycznych. Jednak to lekarz podejmuje decyzję o rodzaju wykonywanych badań diagnostycznych, które służą leczeniu lub stawianiu diagnozy i na te badania wystawia skierowanie. W przypadku konieczności leczenia specjalistycznego są to badania, które umożliwiają postawienie wstępnego rozpoznania, a dalsze diagnozowanie podejmują już specjaliści lub szpitale. Podczas pierwszej wizyty u specjalisty, pacjent otrzyma informację o tym, czy wystarczy jednorazowa konsultacja, czy też konieczne jest objęcie leczeniem stałym. Jeśli wystarczy jednorazowa konsultacja, specjalista odsyła pacjenta z powrotem do lekarza POZ, który będzie kontynuował leczenie. Jeżeli jednak okaże się, że trzeba kontynuować leczenie u tego lub innego specjalisty, nie ma potrzeby uzyskania ponownego skierowania od lekarza POZ. Podobnie jak nie wystawia się nowych skierowań w nowym roku gdy leczenie w poradni specjalistycznej jest kontynuowane.
Lekarz specjalista nie może odsyłać pacjenta do lekarza POZ/rodzinnego, aby wykonał badania. Gdy pacjent objęty jest leczeniem specjalistycznym i wymaga wykonania badań kontrolnych, skierowanie na te badania wydaje lekarz specjalista.

Pacjenci przyjęci do stałego leczenia:

Od momentu, gdy lekarz specjalista przejmuje leczenie, to on kieruje na potrzebne badania diagnostyczne, dodatkowe konsultacje specjalistyczne lub leczenie szpitalne. U specjalisty w ramach umowy z NFZ pacjent ma wykonane wszystkie zlecone badania bezpłatnie. A po zakończeniu leczenia lekarz poradni specjalistycznej przekazuje informacje o leczeniu dla lekarza kierującego/POZ.
Natomiast od lekarza poz/lekarza rodzinnego kierującego do specjalisty gdy zachodzi taka potrzeba medyczne pacjent otrzymuje skierowanie na wykonanie badań niezbędnych do postawienia wstępnej diagnozy.
Po zakończeniu leczenia szpitalnego lub wizyty w SOR (szpitalnym oddziale ratunkowym )pacjent powinien otrzymać : wypis (kartę wypisową z leczenia szpitalnego ) lub informację dla lekarza POZ jako podstawowy dokument prowadzonego leczenia, skierowania do lekarzy specjalistów, jeżeli jest taka potrzeba medyczna, lub na ponowną hospitalizacje jeżeli szpital ją wyznacza, zlecenie na transport w uzasadnionych medycznie stanach, , recepty, zwolnienie lekarskie oraz wyniki badan diagnostycznych wykonanych w toku leczenia.

Skierowania na badania kosztochłonne [istotne zmiany dla pacjenta]

Od 2010r. skierowania na tzw. badania kosztochłonne (ASDK ) mogą kierować pacjenta tylko lekarze ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, rehabilitacji leczniczej oraz psychiatrii i leczenia uzależnień. Wyjątkiem są jedynie badania endoskopowe przewodu pokarmowego, na które mogą kierować lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, ale tylko w przypadku prowadzonym przez nich procesie leczniczym (nie na wniosek pacjenta czy też innego lekarza).

Podsumowanie

Analizując wyżej wymienione prawa, ale też obowiązki jakie zostały nałożone na pacjenta, nie możemy się dziwić, że coraz częściej chory nie wie, do kogo ma się zwrócić szukając pomocy medycznej. Zdaniem Bożeny Janickiej Prezes Federacji PZ - mimo upływających lat trwającej reformy, są to kwestie coraz częściej podejmowane przez pacjentów: dzisiejsze spotkanie to potrzeba chwili, aby pomóc zrozumieć naszym pacjentom, jak odnaleźć się w tym zagmatwanym systemie ochrony zdrowia. Często sami lekarze dowiadują się zupełnie przypadkowo o obowiązujących zmianach systemowych, zasadach wzajemnej współpracy, więc jak dopiero ten biedny pacjent ma to wszystko sobie poukładać? Lekarze rodzinni z Federacji PZ zamierzają wytrwale informować i edukować swoich pacjentów podkreślając, że systemu opieki zdrowotnej opiera się na kilku integralnych ogniwach, a są to lekarze rodzinni/POZ [jako podstawa systemu], następnie lekarze ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i lekarze szpitalni, kliniczni. Przedstawione powyżej zasady jednoznacznie określają , że każde ogniwo ma swój zakres obowiązków na drodze dostępności do porad, w sprawie badań diagnostycznych w trakcie prowadzonego procesu leczniczego pacjentów - Polaków. Przestrzeganie i zachowywanie tych zasad jest podstawą jego dobrego funkcjonowania i uchronienia pacjentów przed dezinformacją i niepokojem.